“ธงพิทักษ์ป่า เพื่อรักษาชีวิต”
พระราชดำริสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ฯ สู่การอยู่ร่วมกันอย่างยั่งยืนของคนกับป่า

สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง มีพระราชประสงค์ที่จะให้ “คน” กับ “ป่า” สามารถอยู่ร่วมกันได้อย่างพึ่งพาอาศัยซึ่งกันและกัน ตลอดจนมุ่งเน้นการเปลี่ยนแปลงทัศนคติและพฤติกรรมของราษฎร จากผู้บุกรุกทำลายป่า ให้มาเป็นผู้ดูแลรักษาและใช้ประโยชน์จากป่าไม้อย่างยั่งยืน

สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง จึงได้พระราชทานแนวทางใหม่ โดยให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมในการดูแลและพัฒนาป่าไม้ ทั้งนี้ ได้เสด็จพระราชดำเนินเยี่ยมและพระราชทานกำลังใจแก่ราษฎรที่ร่วมกันดูแลรักษาและพัฒนาป่าไม้เป็นครั้งแรก ณ บ้านสร้างถ่อนอก อำเภอหัวตะพาน จังหวัดอำนาจเจริญ เมื่อวันที่ ๒๙ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๓๘ พร้อมทั้งมีพระราชดำริพระราชทาน “ธงพิทักษ์ป่า เพื่อรักษาชีวิต” ให้เป็นเครื่องหมายแห่งศูนย์รวมจิตใจในการกระทำความดี

“ธงพิทักษ์ป่า เพื่อรักษาชีวิต” เป็นธงสี่เหลี่ยมผืนผ้า ขนาดกว้าง ๘๐ เซนติเมตร ยาว ๑๑๔ เซนติเมตร ผืนธงมีสีฟ้า ภายในประกอบด้วยองค์ประกอบสำคัญ ดังนี้ ส่วนบนกึ่งกลางผืนธงเป็นรูปพระมหามงกุฎ มีพระปรมาภิไธยย่อ “สก.” อยู่ภายในรูปวงรี ส่วนกลางผืนธงมีภาพต้นไม้สองต้น และระหว่างต้นไม้มีช้างจำนวน ๑, ๒ หรือ ๓ เชือก ตามหลักเกณฑ์การพิจารณาการพระราชทานธง ส่วนล่างของผืนธงมีแถบสะบัดขึ้น โดยกลางแถบมีข้อความว่า “พิทักษ์ป่า เพื่อรักษาชีวิต” ซึ่งตัวอักษรบนธงปักด้วยไหมสีน้ำเงิน