คลองลาน จังหวัดกำแพงเพชร
จากผู้บุกรุกป่าสู่ผู้รักษาผืนน้ำ

วันที่ ๒๑ กุมภาพันธ์ พุทธศักราช ๒๕๓๗ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงมีพระราชดำริให้จัดตั้งโครงการบ้านเล็กในป่าใหญ่ขึ้น ณ อำเภอคลองลาน จังหวัดกำแพงเพชร เพื่อแก้ไขปัญหาการบุกรุกป่าในเขตอุทยานแห่งชาติคลองลานและอุทยานแห่งชาติแม่วงก์

ด้วยพระราชหฤทัยที่ทรงเข้า พระราชหฤทัย ว่า ราษฎรมิได้ประสงค์จะทำลายป่า หากแต่ขาดแคลนที่ดินทำกินจนต้องบุกรุกพื้นที่ป่าเพื่อความอยู่รอด จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดสรรที่ดินแก่ราษฎรครอบครัวละ ๕ ไร่ พร้อมทั้งกำหนดแนวทางการประกอบอาชีพที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม

ภายใต้การสนับสนุนของหน่วยงานภาครัฐ ชาวบ้านซึ่งเคยบุกรุกป่าได้หันมาประกอบอาชีพเกษตรผสมผสาน และร่วมกันฟื้นฟูผืนป่า จากผู้ทำลายกลายเป็นผู้พิทักษ์ จากความขัดแย้งกลายเป็นความเกื้อกูล

ปัจจุบัน พื้นที่แห่งนี้ได้กลายเป็นตัวอย่างของการพัฒนาอย่างสมดุลระหว่าง “ชีวิต” และ “ธรรมชาติ” อีกทั้งยังเป็นแหล่งเรียนรู้สำคัญด้านการอนุรักษ์ป่าต้นน้ำในภาคกลางของประเทศ เป็นประจักษ์พยานว่า เมื่อพระมหากรุณาธิคุณมาบรรจบกับความตั้งใจของราษฎร ป่าและคนย่อมสามารถอยู่ร่วมกันได้อย่างยั่งยืน

ที่มา: คณะการสื่อสารมวลชน มหาวิทยาลัยเชียงใหม่